Narodna biblioteka “Jovan Popović”

Narodna biblioteka „Jovan Popović“ nastavlja tradiciju i naslanja se na kontinuitet rada Srpske čitaonice. Prva čitaonica u Velikoj Kikindi osnovana je 1.maja 1845.godine, zvala se Srpska čitaonica. Jezgro nacionalnih entuzijasta koji su je formirali činili su studenti Požunskog univerziteta, a poznata su nam imena:Pavle i Mihail Trifunac, Arkadije Varađanin, Sergije Birimac, Atanasije Udicki, učitelj Lazar Kirić, Georgije Stanković i dr. Čitaonica je bila smeštena u stanu učitelja Lazara Kirića, koji se nalazio pored hrama Svetog oca Nikole, kuća gde se danas nalazi Narodno pozorište. Čitaonica je definisala svoju misiju kao prosvetiteljsku. Njen prevashodni zadatak bio je da okuplja stanovništvo i pruži im knjige, časopise i novine na čitanje, a sve u cilju obrazovanja. Rad je otpočeo sa oko 250 knjiga, šest novčića numizmatičke zbirke i sa pretplatom na sedam listova.

Fond se permanetno narednih godina uvećavao. Članovi okupljeni oko Čitaonice odmah su počeli da izdaju rukom pisane novine koje su nosile nazive „Kikindsko zvono“, ili, imamo podatak o još jednom nazivu istih „Velikokikindske novine“. Prvi broj je izašao 6.maja 1845.godine, nažalost nijedan broj nije sačuvan, i ne znamo više o njima. U periodu do Prvog svetskog rata Čitaonica se često selila. Na početku dvadesetog veka znamo da je imala tri prostorije. Jednu za društvene igre, čitanje novina i časopisa; drugu za knjige i salu za sastanke. 1913.godine imala 157 članova, i bila pretplaćen na 25 listova.

U njenom fondu se nalazilo 600 knjiga, imala je sva izdanja Srpske književne zadruge, Matice srpske i Male biblioteke iz Mostara. U periodu između dva svetska rata bila je smeštena u Sokolskom domu, bila je zatvorenog tipa, za prijem je bila potrebna preporuka. Rad Srpske čitaonice u uvom periodu bio je orijentisan na očuvanje i negovanje nacionale svesti, ali i borbe za opstanak same Čitaonice.

Tek januara 1939. godine Srpska čitaonica postaje Javna gradska biblioteka. Tada je Biblioteka imala oko 2 500 knjiga i 250 članova. Kao svoj cilj imala je širenje prosvete i kulture. Nemci, kao okupatori, ulaze u grad 1941. Godine, pale arhivu i zatečeni fond biblioteke u dvorištu doma. Pod imenom Gradska čitaoinica obnovila je svoj rad 1945.godine, a 1948. se seli u jednu od najlepših zgrada Kikinde u Vinchaidijevu palatu., u kojoj se i danas nalazi. Godine 1952. Biblioteka dobija ime po našem poznatom književniku Jovanu Popoviću(1905-1952), koji je rodom iz Kikinde i koji je svoju imovinu poklonio gradu.U posleratnom periodu povećava svoje stalne fondove, broj čitalaca, broj odeljenja i intezivno radi na organizovanju književnih večeri, izložbi, predavanja, izdavačke delatnosti i drugih aktivnosti. Godine 1975. Biblioteka, Arhiv i Muzej integrišu se u jednu ustanovu pod nazivom Centar za kulturu. Centar je radio do kraja 1990.godine, kada se njegove poslovne jedinice osamostaljuju u zasebne ustanove kulture. Od Drugog svetskog rata Biblioteka je uvećala svoj fond knjiga sa 2 500 u 1945.godini na više od 154 000 u 1997.godini.

U opštini Kikinda ona ima 9 ogranaka, po statusu je narodna biblioteka. Čine je odeljenja: Pozajmno, Dečije, Stručno, Zavičajno, Obrada i Matična služba. U Biblioteci su gostovali i dopineli njenom radu mnogi značajni književnici, umetnici iz zemlje, inostranstva, a i zavičajni stvaraoci. Dobitnik je više nagrada i priznanja, pomenućemo samo Oktobarsku nagradu grada Kikinde, dve nagrade Milora Panić- Surep 1974. i 1995.godine. Danas 2012. godine Narodna biblioteka „Jovan Popović“ je matična biblioteka za Severobanatski okrug, ima 9 ogranaka i preko 195 000 knjiga na srpskom, mađarskom i engleskom jeziku.